Zespół Szkół Poligraficzno-Medialnych im. Zenona Klemensiewicza w Krakowie 1 września 2026 r. powitał nowych uczniów. Uroczystość rozpoczęcia roku szkolnego 2026/2027 połączyła nabór z pamięcią o tych, którzy oddali życie za wolną Polskę. Dyrektor Marzena Lenar przywołała niedawno zmarłą Wandę Traczyk-Stawską, harcerkę Szarych Szeregów, żołnierza Armii Krajowej i uczestniczkę Powstania Warszawskiego.
Szkoła Anczyca od 1908 roku
Tradycja Poligrafika sięga 1908 r. Wacław Anczyc założył wtedy w Krakowie pierwszą na ziemiach polskich szkołę zawodową dla uczniów zawodu drukarza. Nosiła nazwę Uzupełniającej Zawodowej Szkoły Przemysłowej Gremium Stowarzyszenia Drukarzy i Litografów. Zajęcia zaczęły się w 1909 r. przy ul. Loretańskiej 16. Wojna w 1914 r. zawiesiła pracę, a po odzyskaniu niepodległości szkoła wróciła w 1924 r. staraniem Anczyca i Pawła Madejskiego. Imię profesora Zenona Klemensiewicza, językoznawcy z Uniwersytetu Jagiellońskiego, szkoła otrzymała 18 maja 1974 r. wraz ze sztandarem ufundowanym przez Dom Książki. Obecną nazwę, Zespół Szkół Poligraficzno-Medialnych, nosi od 2014 r. Siedziba przy Tysiąclecia jest już jedenastą lokalizacją.
Wzór z 1 września 1939 roku
Szkoła napisała po uroczystości, że pamięć o poległych jest wyrazem wdzięczności i że pozostają oni wzorem. Dyrektor Lenar wspomniała Wandę Traczyk-Stawską, zmarłą 18 sierpnia 2026 r. w Warszawie w wieku 99 lat. W notatce szkoła dodała, że 1 września 1939 r. nie było jej dane rozpocząć nowego roku szkolnego. Urodziła się 7 kwietnia 1927 r. w Warszawie. Od 1942 r. działała w konspiracji, od 1943 r. w Szarych Szeregach, między innymi przy akcji „N”. W Powstaniu Warszawskim służyła jako strzelec i łączniczka pod pseudonimami „Pączek” i „Atma”. 6 września 1944 r. została ciężko ranna na ul. Smolnej. Po kapitulacji przeszła przez niemieckie stalagi. Pogrzeb odbył się 31 sierpnia 2026 r. w kościele św. Krzyża; pochowano ją na cmentarzu ewangelicko-augsburskim w Warszawie.
Osłona Wojskowych Zakładów Wydawniczych
W powstaniu Traczyk-Stawska walczyła w Oddziale Osłony Wojskowych Zakładów Wydawniczych Biura Informacji i Propagandy Komendy Głównej AK. WZW drukowały i kolportowały prasę oraz materiały BiP. Oddział osłonowy był jednostką dyspozycyjną Antoniego Chruściela, „Montera”, i wspierał walkę w Śródmieściu Północnym; Traczyk-Stawska biła się również w Śródmieściu Południowym i na Powiślu. Po śmierci Witolda Kruczka w 2024 r. była ostatnim żyjącym członkiem tego oddziału. Powstańczy zakład wydawniczy potrzebował zecera i drukarza oraz osłony z bronią. Po wojnie ukończyła psychologię i uczyła w szkołach specjalnych na warszawskiej Pradze. Od 1947 r. odszukiwała mogiły powstańcze i przez lata przewodniczyła społecznemu komitetowi Cmentarza Powstańców Warszawy. Odznaczono ją Krzyżem Walecznych.
Kadra do maszyny i do introligatorni
Drukarnia offsetowa, konwerter tektury i zakład etykiet w Małopolsce biorą ludzi z tych samych kwalifikacji, które Poligrafik wpisuje do świadectwa. Technik procesów drukowania i drukarz offsetowy wychodzą na halę z formą, farbą i czasem narządu. Technik grafiki i poligrafii cyfrowej zamyka pętlę od pliku do krótkiej serii. Technik procesów introligatorskich i operator introligatorni składają, bigują i oprawiają arkusz po druku. Technik reklamy i fotograf spinają zlecenie od motywu do nośnika. W rankingu „Licea i Technika Kraków 2026” Technikum Poligraficzno-Medialne nr 20 zajęło 13. miejsce w mieście. Szkoła od 2014 r. współpracuje ze szkołami poligraficznymi we Lwowie, Ołomuńcu i Bratysławie. Nie zastępuje serwisanta Heidelberg ani operatora fleksografii po latach praktyki. Daje pierwszy kontakt z zawodem, bez którego maszyna na hali nie ruszy.
O szkole
Szkoła mieści się na os. Tysiąclecia 38 w Nowej Hucie. W skład zespołu wchodzą Technikum Poligraficzno-Medialne nr 20 oraz Branżowa Szkoła I stopnia nr 21. Placówka kształci fotografów, drukarzy offsetowych, operatorów procesów introligatorskich, techników fotografii i multimediów, techników grafiki i poligrafii cyfrowej, techników procesów introligatorskich oraz techników reklamy. Absolwent trafia do drukarni arkuszowej, zakładu etykiet, introligatorni, studia prepressu albo działu opakowań, gdzie liczy się i skład pliku, i prowadzenie maszyny.
Na podstawie informacji Zespołu Szkół Poligraficzno-Medialnych im. Zenona Klemensiewicza w Krakowie
